Modern Bilimde Teoriler, Kanunlar ve Hipotezler: Teoriler İspatsız Şeyler midir?

Merhabalar okuyucu, yazıma hoş geldin, bugün anlatacağım konu; “teoriler, kanunlar ve hipotezler nedir?” olacaktır.

Günümüz toplumunda özellikle teori kavramını duyunca direkt kaynağı belli olmayan “ispatsız” tanımını aldığını ve bu durumun modern bilim tarafında aynı tanım kullanıldığında çok sıkıntı oluşturduğunu görüyorum. Belirli kişiler Evrim, BigBang gibi teorilerin ispatsız olduğunu söylüyorlar ve bu yanlış tanıma göre yorumluyorlar, bu yanlış anlaşılmalar dogmatik düşüncelere bağlanmaya yol açabiliyor, daha uzatmadan konumuzu tamamen açıyorum ve kanunlardan başlayarak hipotezlere, hipotezlerden ise teorilere uzanan o uzun köprüde sizlere anlatımımı yapmak istiyorum!

Kanunlar (yasalar) nedir?
Kanunlar (yasalar) belirli gözlem ve tespitlere bağlı olarak gerçek olan, gözlemlemesek bile her zaman gerçek olacak şeylere verilen addır, bu gerçeklerin değişmesi demek evrenin dokusunun ve yapısının değişmesi demektir ve bu yüzden değişken değil sabit şeylerdir.

Hipotezler nedir?
Bilim insanları belirli olgular/olaylar gözlemleyerek veriler toplar ve bunlara “Neden?”, “Nasıl?” gibi sorular sorar, her verinin rasyonel bir sonuca dönüştürülmesi gerekir ve fikirleri test etme işlemi başlar, her yeni fikir yeni hipotezler doğurur ve her yeni veri ise ya hipotezleri güçlendirir, ya da hipotezleri zayıflatır veya çürütür, fakat sadece hipotezler tek başına bir işe yaramazlar, teoriler ise tam burada devreye girer.

Teoriler nedir?
İlk öncelikle teoriler ispatlanmamış şeyler değildir, teoriler defalarca test edilmiş olgular bütünüdür, yani şöyle; hipotezler teori oluşturmadan önce defalarca test edilir, akademisyenler tarafından kontrol edilir ve bazı hipotezler bu evrede elenir, elenmeyen ve en iyi olan hipotezler ise bir teori inşa eder, teoriler hipotezlerin yapmadığını yapar, neyin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını bizlere ayrıntılı derecede açıklarlar. Teori en son evredir, tabii ki testler durmaz ve devam eder, her teori bazı öngörülerde bulunur ve bu öngörüler ise bilim adamları tarafından test edilir, bunun sonucunda toplanan veriler yeni bir hipotez oluşturuyor ise geri hipotez evresine döner ve ona göre teoriye eklenir veya bir hipotezi çürütüyor ise o hipotez elenir ve yerine yeni hipotez geçer. Her yeni gerçek, bilimi şekillendirir ve bilimin dogmatik bir yapıda olmasını engeller. Bir teorinin hipotezleri güçlü ise o teori güçlüdür ve zor çürütülür, hatta hiç çürütülmeyebilir diğer bir şekilde bir teorinin hipotezleri zayıfsa o teori zayıftır ve kolayca çürütülebilir.

Yasalar ile teoriler arasındaki fark nedir?
Yasalar bize olgunun/olayın nasıl olduğunu açıklamaz, teoriler ise tam aksine bize nasıl olduğunu açıklar. Örnek olarak şunu verebiliriz; kütle çekim yasası elmanın yere düştüğünü söyler, ama kütle çekim teorisi elmanın neden/nasıl yere düştüğünü söyler.

Kısaca yazının özeti :
İlk önce veriler toplanır ve hipotezler oluşturulur, hipotezler defalarca test edilir ve aralarında en iyi hipotezler teoriyi oluşturur, teori ise belirli öngörülerde bulunur ve bu öngörüler ise eğer hipotez oluşturur ise yeniden hipotez evresine dönülür ve eğer hipotezler teorideki bazı hipotezleri eliyor ise uzun bir testten sonra teoriden o hipotez çıkarılır ve yeni hipotez eklenir.

İşte, artık modern bilimde teori, hipotez ve kanunun ne olduğunu öğrendiniz! Yazımı okuduğunuz için teşekkürler, hoşça kalın!

KAYNAKLAR :
https://evrimagaci.org/bilim-gercekten-nasil-calisir-hipotezler-ispatlaninca-teori-daha-da-ispatlaninca-kanunolmazlar-5548

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.